Co thắt bao xơ là một trong những biến chứng chị em quan tâm và lo sợ sau đặt túi nâng ngực. Bình thường, bầu ngực luôn mềm mại, tự nhiên và linh hoạt, ngay cả khi bạn có đặt túi ngực. Nếu co thắt bao xơ xảy ra, tùy vào mức độ mà có các dấu hiệu như cứng, chắc đến thay đổi hình dạng, co kéo vú bất thường.
Co thắt bao xơ là gì?
Khi túi ngực được đặt vào vị trí, cơ thể cùng hệ thống miễn dịch thông minh của chúng ta đã nhận được tín hiệu rằng có một vật thể lạ. Từ đó, kích hoạt một loạt các phản ứng tạo ra hàng rào gọi là “bao xơ” xung quanh túi ngực- được cấu tạo bởi mô sẹo và collagen. Đây là một phản ứng hoàn toàn có lợi của cơ thể, giúp cố định túi ngực đúng vị trí, ngăn cách túi với các mô xung quanh.
Tuy nhiên, ở một số ít trường hợp khi bao xơ dày lên bất thường, bắt đầu co lại và chèn ép túi ngực gây ra các triệu chứng như đau, biến dạng hay cứng chắc ở vú, gọi là co thắt bao xơ.
Nguyên nhân gây co thắt bao xơ sau nâng ngực?
Di truyền
Các nhà nghiên cứu cho rằng di truyền đóng vai trò quan trọng trong nguyên nhân gây co thắt bao xơ. Nếu tiền sử gia đình của bạn có người mắc các bệnh tự miễn hoặc bản thân bạn có cơ địa xuất hiện sẹo xấu (sẹo lồi hay sẹo phì đại) thì nguy cơ co thắt bao xơ của bạn sẽ cao hơn.
Phản ứng viêm: màng vi khuẩn Biofilm
Biofilm là một màng có kích thước rất mỏng chứa vi khuẩn (thường là tụ cầu da) bao xung quanh túi ngực. Vi khuẩn này gây ra các phản ứng viêm tại chỗ với mức độ nhẹ, mạn tính và không triệu chứng toàn thân (không sốt, không sưng tấy, không nóng đỏ). Tuy nhiên, khi cơ thể chúng ta có phản ứng chống lại sự nhiễm trùng thì sẽ tạo ra nhiều mô sẹo xơ hơn. Cuối cùng dẫn đến co thắt bao xơ.
Điều quan trọng cần lưu ý là nhiễm vi khuẩn trong quá trình nâng ngực không hoàn toàn là do phòng mổ không đảm bảo vô khuẩn. Trên da chúng ta luôn hiện diện nhiều vi khuẩn nhưng chúng không gây hại trừ khi xâm nhập qua hàng rào này. Và sự thật là mặc dù đảm bảo vô khuẩn chặt chẽ nhưng ta không thể nào loại bỏ 100% các vi khuẩn có mặt trên da.
Tụ máu và tụ dịch
Tụ máu và tụ dịch sau phẫu thuật nâng ngực làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Từ đó tăng phát triển màng vi khuẩn biofilm- nguy cơ gây co thắt bao xơ. Vì vậy, sử dụng ống dẫn lưu giúp loại bỏ dịch máu và dịch tiết sau phẫu thuật, làm hạn chế nguy cơ tụ máu và tụ dịch.
Không rõ nguyên nhân
Co thắt bao xơ vẫn có thể xảy ra ngẫu nhiên không rõ nguyên nhân. Khoảng 75% các trường hợp co thắt bao xơ xuất hiện trong vòng 2 năm sau nâng ngực. Một số ít trường hợp xảy ra sau nhiều năm, thường có vỡ túi ngực không triệu chứng kèm theo.
Một số lời đồn cho rằng thời gian đặt túi ngực càng lâu thì càng có nguy cơ co thắt bao xơ. Tuy nhiên giả thuyết này là không có căn cứ bởi đã có những trường hợp co thắt xảy ra sau 12 tháng đặt túi. Nhưng cũng có trường hợp đặt túi 30 năm, ngực vẫn mềm mại tự nhiên.
Dấu hiệu của co thắt bao xơ sau nâng ngực là gì?
Co thắt bao xơ có rất nhiều biểu hiện, từ không có triệu chứng đến các dấu hiệu rõ ràng. Phân độ Baker co thắt bao xơ bao gồm:
- Độ I: Không triệu chứng. Bao xơ không ảnh hưởng đến kích thước, hình dạng và kết cấu của ngực: ngực trông tự nhiên và vẫn mềm mại khi chạm vào.
- Độ II: Ngực có hình dạng bình thường nhưng sờ vào có cảm giác hơi săn chắc
- Độ III: Ngực có cảm giác cứng khi chạm, thay đổi hình dáng đáng kể (quá tròn, trông cứng chắc, thay đổi vị trí túi ngực, thay đổi núm vú). Tuy nhiên co thắt bao xơ độ III không gây đau nhiều
- Độ IV: Vú trở lên cứng và biến dạng. Bệnh nhân đau nhiều, có thể dữ dội.
Làm thế nào để giảm nguy cơ co thắt bao xơ
Túi ngực có kích thước phù hợp: Túi ngực kích thước quá lớn tăng nguy cơ co thắt bao xơ
Túi ngực vỏ nhám: Túi ngực vỏ nhám có cấu tạo giúp hạn chế phát triển mô sẹo xung quanh túi.
Đặt túi ngực vị trí dưới cơ: Túi ngực ở vị trí dưới cơ, không tiếp xúc với tuyến vú, giảm nguy cơ co thắt bao xơ.
Sử dụng ống dẫn lưu sau nâng ngực: Ống dẫn lưu giúp loại bỏ dịch máu và dịch tiết xung quanh túi ngực, giảm nguy cơ tụ máu hoặc tụ dịch sau mổ. Từ đó giảm nguy cơ co thắt bao xơ về sau.
Massage sau nâng ngực: Nhẹ nhàng xoa bóp vú trong quá trình hồi phục giúp vú mềm mại hơn. Tuy nhiên, phương pháp này chưa được chứng minh hiệu quả làm giảm tỷ lệ co thắt bao xơ.
Nâng ngực “không chạm” với phễu Keller Funnel: giúp hạn chế hoàn toàn rủi ro do tiếp xúc trực tiếp với túi ngực. Bác sỹ sẽ không chạm trực tiếp vào túi ngực của bạn. Nhược điểm duy nhất của phương pháp này là bạn bị mất thêm chi phí cho phễu Keller Funnel.
Không hút thuốc lá trước phẫu thuật ít nhất 2 tuần: Hút thuốc làm tăng nguy cơ bị cao thắt bao xơ và nhiễm trùng do làm chậm quá trình lành vết thương.
Điều trị co thắt bao xơ bằng phương pháp phẫu thuật
Phẫu thuật được chỉ định trong trường hợp co thắt bao xơ mức độ III, IV.
Phẫu thuật mở bao xơ (Capsulotomy)
- Mở và cắt bỏ một phần bao xơ, giúp túi ngực có thể di chuyển dễ dàng.
- Tỉ lệ tái phát khoảng 25% do vẫn để lại bao xơ, vi khuẩn trên vỏ bao vẫn tiếp tục gây phản ứng viêm.
Phẫu thuật cắt bao xơ toàn bộ (capsulectomy)
- Loại bỏ cả bao xơ và túi ngực. Bạn có thể lựa chọn đặt túi ngực mới hoặc không.
- Nguy cơ: gây chảy máu, làm mỏng mô vú.
Phẫu thuật tạo khoang mới “neopocket”
- Loại bỏ túi ngực cũ, giữ lại bao xơ và tạo một khoang túi ngực mới gọi là “neopocket”.
- Đặt túi ngực mới vào khoang túi mới.
Ghép mỡ tự thân
- Tùy vào trường hợp bác sỹ có thể loại bỏ túi ngực và bao xơ hoặc không
- Quá trình lấy mỡ và ghép mỡ tương tự như phương pháp nâng ngực bằng mỡ tự thân.
Điều trị co thắt bao xơ bằng phương pháp không phẫu thuật
Zafirlukast (AstraZeneca)
Xuất phát từ giả thuyết phản ứng viêm là một trong những nguyên nhân gây co thắt bao xơ, Zafirlukast- chất đối kháng Leukotriene, tác động vào quá trình viêm- được sử dụng trong điều trị co thắt bao xơ. Một nghiên cứu trên 60 người bị co thắt bao xơ mức độ nhẹ-nặng điều trị Zafirlukast đường uống trong 6 tháng cho thấy thuốc có hiệu quả trong giảm mức độ co thắt bao xơ. Tuy nhiên, khi ngừng uống thuốc thì lại ghi nhận tình trạng tái phát trở lại. Vì vậy để có hiệu quả điều trị kéo dài, đỏi hỏi chị em phải uống thuốc liên tục và đứng trước nguy cơ tác dụng phụ của việc dùng thuốc kéo dài.
Botulinium Toxin A
Botulinium Toxin A đã được chứng minh có hiệu quả trong quá trình điều trị sẹo lồi. Vì vậy một số tác giả cho rằng chất này có thể dùng để điều trị co thắt bao xơ- có đặc điểm mô học tương tự sẹo lồi.
Thực nghiệm trên chuột cho thấy Botulinium Toxin A làm giảm độ dày bao xơ sau 6 tuần với tác dụng làm giảm số lượng tế bào viêm, giảm bộ lộ TGF- β1. Botulinium Toxin A có thể làm giảm co thắt bao xơ thông qua ức chế con đường tín hiệu TGF- β1, giảm sự biệt hóa của nguyên bào sợi.
Tuy nhiên, vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá vai trò của Botulininum Toxin A.
Liệu pháp Aspen
Phương pháp không xâm lấn sử dụng sóng siêu âm từ thiết bị Aspen Harmonizer có tác dụng làm mềm các mô sẹo.
Ưu điểm:
- Phương pháp không xâm lấn
- Không đau
- Chỉ định trong co thắt bao xơ độ II, độ III
Hiệu quả của liệu pháp Aspen khá ấn tượng với hiệu quả cải thiện mức độ co thắt bao xơ ở 90% trường hợp độ II và độ III. Tuy nhiên, hiện tại liệu pháp này vẫn đang trong quá trình thử nghiệm lâm sàng của FDA và chưa có mặt tại Việt Nam. (https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT02840084).
Kết luận
- Co thắt bao xơ là biến chứng ít gặp sau khi nâng ngực, có liên quan đến di truyền và cơ chế viêm.
- Nhiều phương pháp làm hạn chế nguy cơ co thắt bao xơ nhưng không có biện pháp nào hiệu quả hoàn toàn.
- Đa số co thắt bao xơ xảy ra trong vòng 2 năm sau nâng ngực, chủ yếu mức độ nhẹ (I, II) không cần can thiệp.
- Co thắt bao xơ độ III, IV vẫn có thể cải thiện bởi rất nhiều các phương pháp điều trị từ không phẫu thuật đến phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4579163/
2. https://www.plasticsurgery.org/news/blog/what-is-capsular-contracture-and-how-can-it-be-treated
_______________________
Cám ơn bạn đã ghé thăm Your Cosmetic Life. Nếu có thắc mắc và câu hỏi liên quan đến PTTM, bạn có thể trao đổi với bác sỹ của chúng tôi qua chuyên mục “Hỏi đáp cùng Your Cosmetic Life”.
Bạn có thể chia sẻ các tâm sự thầm kín về cuộc sống hàng ngày & PTTM thông qua Confession với chuyên mục “Câu chuyện thẩm mỹ”.
Theo dõi thông tin cập nhật của Your Cosmetic Life tại Trang Facebook hoặc Group Facebook.
** Vui lòng đọc kỹ yêu cầu về Bản quyền trước khi sao chép hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh của website.
